Fiyatı mesaiye çevirmek: bir ürün kaç saatlik emeğin?

Bir ürünün gerçek fiyatı, onu almak için çalışman gereken süredir. Formül şu: fiyat ÷ (aylık net gelir ÷ aylık çalışma saati). Net asgari ücretle haftada 45 saat çalışan biri için bir saat mesai yaklaşık 144 TL eder.

Yazan: Alsam mı? editörleriYayın: 5 dk okuma

Formül

  1. Aylık çalışma saatini bul: haftalık saat × 52 ÷ 12. Haftada 45 saat → 195 saat; 40 saat → 173,3 saat.
  2. Saat başına kazancını bul: aylık net gelir ÷ aylık çalışma saati.
  3. Fiyatı buna böl: sonuç, o ürünün kaç saatlik çalışmana mal olduğudur.

28.075,50 TL ÷ 195 saat = 143,98 TL/saat · 4.299 TL ÷ 143,98 = ≈ 29,9 saat

Uğraşmak istemiyorsan hesaplayıcı aynı işi saniyede yapar. Neden bordrodaki 225 yerine 195 kullandığımızı da orada açıklıyoruz: Alışveriş için önemli olan, gerçekten iş başında geçirdiğin saattir.

Neden işe yarıyor?

Para soyuttur, zaman değildir. "4.299 TL" bir ekrandaki rakamdır; "neredeyse dört iş günü" ise sabah alarmları, yol, toplantılar ve yorgunluktur. Vicki Robin ve Joe Dominguez, Your Money or Your Life kitabında buna "yaşam enerjisi" der: Para, hayatından verdiğin saatlerin karşılığıdır ve harcarken de o saatleri harcarsın.

Bu çeviri, satın almayı yasaklamaz; ölçeği düzeltir. Bir kahveye harcanan bir saat sana makul gelebilir. Üçüncü siyah ceket için harcanan on beş iş günü gelmeyebilir.

Daha doğru hesap için üç ayar

  • Yol süresini ekle. Günde iki saat yoldaysan, haftalık saatine 10 ekle. İşin sana aldığı zaman, mesaiden uzundur.
  • Ücretsiz fazla mesaiyi ekle. Akşamları e-postalara bakıyorsan, o da çalışma saatidir.
  • Zorunlu giderleri düş (isteğe bağlı). Kira ve faturalardan sonra kalan "serbest" gelirle hesaplarsan, süreler belirgin şekilde uzar ve gerçeğe daha çok yaklaşır.

Sık yapılan hata: brüt maaşla hesaplamak

Cebine giren para nettir. Brüt maaşla yaptığın hesap, her ürünü olduğundan ucuz gösterir. Asgari ücrette brüt ile net arasındaki fark %15; daha yüksek maaşlarda gelir vergisi dilimleri yüzünden fark büyür.

Uygulamada nasıl görünüyor?

Alsam mı? uygulamasında gelirini ve haftalık saatini bir kez girersen, kürsüdeki her fiyatın altında "≈ 33 saat mesai" gibi bir satır çıkar. Bilgilerin telefonunda kalır, sunucuya gönderilmez. Başkalarının fişine oy verirken bile, o fiyatın sana ne kadara mal olacağını görürsün.

Kaynaklar

  1. Robin, V. ve Dominguez, J. Your Money or Your Life (Penguin) — "life energy" (yaşam enerjisi) kavramı
  2. 2026 yılı asgari ücret kararı, Resmî Gazete 26.12.2025, sayı 33119

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; finansal, hukuki ya da psikolojik danışmanlık yerine geçmez. Rakamları kaynaklarından kontrol ederek yazıyor, değiştiğinde güncelliyoruz. Hata gördüysen destek@getbuyorbye.com.